همه ما با دانشنامه ویکی پدیا آشنایی داریم. این دانشنامه آزاد که مطالب آن توسط کاربران ویرایش می شود، امروزه یک منبع مهم در زمنیه های گوناگون به شمار می رود و معمولاً صفحات آن در ابتدای لیست نتایج جستجوی گوگل ظاهر می شود. 

با توجه به این که وب سایت یا وبلاگی جامع در زمینه علامرودشت شناسی که به معرفی کامل علامرودشت در تمامی زمینه ها پرداخته باشد وجود ندارد، به نظر می رسد یکی از بهترین راه ها برای معرفی کامل منطقه علامرودشت استفاده از امکانات رایگان دانشنامه ویکی پدیا است. صفحه های مربوط به علامرودشت در ویکی پدیای فارسی در حال حاضر شامل چهار زیرمجموعه اصلی (شهر علامرودشت، بخش علامرودشت، دهستان علامرودشت، رود علامرودشت) است. من در صفحه مربوط به بخش علامرودشت، لینک صفحات تمامی روستاها و نیز جاهای دیدنی علامرودشت و چارچوب کلی کار را ایجاد کرده ام که در حال حاضر تعدادی از آنها فاقد مطلب و تصویر است و به تدریج مطالب و تصاویر مورد نیاز را به این صفحات اضافه می کنم. با توجه به این که ویکی پدیا دانشنامه ای آزاد است و همه می توانند با ایجاد یک حساب کاربری به افزودن یا ویرایش مطالب اقدام کنند، امید است که همه کسانی که امکان افزودن مطالب مربوط به معرفی علامرودشت را دارند با رعایت دقت و صداقت به این کار اقدام کنند. برای معرفی علامرودشت، پیشینه تاریخی، روستاها و... می توان از کتاب هایی مانند علامرودشت در گستره زمان، تالیف محمد میر یا مقدمه کتاب عشق و ایثار به قلم علی رفیعی علامرودشتی و... استفاده کرد که در صورت استفاده از هر منبع نام آن منبع نیز باید ذکر شود. امیدواریم به تدریج با تکمیل صفحات معرفی روستاهای بخش علامرودشت، مطالب کامل تری در دیگر زمینه ها مانند مشاهیر منطقه، آداب و رسوم مردم و... نیز در این سایت قرار گیرد.

پی نوشت: صفحات مربوط به شهرستان بستک در ویکی پدیا مجموعه ای کامل است که در تمامی زمینه ها به معرفی کامل این شهرستان پرداخته است و می تواند در زمینه معرفی علامرودشت در ویکی پدیا به عنوان یک الگو مورد استفاده قرار گیرد.

 KML فرمتی است که نقشه های جغرافیایی را در نرم افزار Google Earth نمایش می دهد. نقشه پلیگونی بخش علامرودشت با فرمت KML را می توانید از اینجا دانلود کنید (حجم فایل rar : فقط 2.5 کیلوبایت). این فایل در برنامه گوگل ارث اجرا می شود و مرز بخش علامرودشت در محیط این نرم افزار قابل مشاهده است که برای استفاده در نرم افزار Google Earth به ویژه در هنگام نمایش سه بعدی ارتفاعات منطقه جالب و مفید است (مانند تصویر زیر). به این نکته توجه داشته باشید که ممکن است این نقشه در بعضی نقاط با محدوده سیاسی و تقسیمات کشوری بخش علامرودشت مطابقت نداشته باشد.

نقشه شهر و بخش علامرودشت با نامگذاری شهر و روستاها و سایر پدیده ها (نام جاده ها و خیابانها، نقاط دیدنی، اماکن عمومی و...) در نقشه ساز گوگل توسط من و چند نفر از دوستان تهیه شده و در گوگل مپ و گوگل ارث قابل مشاهده است. روند تهیه و تکمیل نقشه همچنان ادامه دارد و در حال حاضر نقشه علامرودشت نسبت به سایر مناطق همجوار بسیار کامل تر و دقیق تر است.

نقشه و تصاویر ماهواره ای علامرودشت در Google Maps

من در یک سال گذشته با انجام بیش از هزار ویرایش در نقشه ساز گوگل نام شهرها و روستاها و عوارض جغرافیایی بخش علامرودشت، بخش بیرم، شهرستان های لامرد و مهر و... را با استفاده از این سرویس ثبت کردم و این نقاط که تا پیش از آن نامگذاری نشده بودند، در Google Maps و همچنین نرم افزار Google Earth قابل مشاهده هستند. در همین راستا Google Map Maker با ارسال تقدیرنامه ای از من سپاسگزاری کرد.

 ترجمه متن تقدیرنامه:
نقشه ساز ممتاز
این گواهی نامه اعطا شده است به
هادی کریمی
به منظور به رسمیت شناختن همکاری های ارزشمند با نقشه ساز گوگل در سال 2010
ما از تلاش های شما در  ساخت و گسترش نقشه مکان هایی که می شناسید و دوست دارید تقدیر می کنیم
نقشه جهان خود را ترسیم کنید
آدام لاسنیک، مدیر برنامه نقشه ساز گوگل
13 آوریل 2011

www.Alamarvdasht.com

عکس های هوایی سراسری ایران در مقیاس 1:55000 در سال های 1334 تا 1336 با همکاری ارتش آمریکا و سازمان جغرافیایی ارتش ایران تهیه شده است. این عکس ها که با دستگاه استریوسکوپ قابلیت برجسته بینی دارند، منبع مهمی درشناخت محیط و مطالعات جغرافیایی و همچنین تهیه نقشه های توپوگرافی به شمار می روند.

بررسی عکس های هوایی منطقه علامرودشت در سال 1335 (1956) و مقایسه آن ها با تصاویر ماهواره ای گوگل ارث که حدود سال 1385 تهیه شده است، نشان می دهد که منطقه علامرودشت در دوره زمانی پنجاه ساله از لحاظ طبیعی و انسانی دستخوش تغییرات بسیاری شده است. از نظر طبیعی  فرسایش کم رودخانه علامرودشت در سال 1335 و افزایش شدید آن در سال 1385، تخریب بسیار زیاد پوشش گیاهی و... و از نظر انسانی نیز گسترش سکونت گاه های بخش علامرودشت و تاسیسات انسانی نظیر راه ها از مهمترین این تغییرات در دوره زمانی پنجاه ساله محسوب می شود.

 به عنوان نمونه عکس هوایی و تصویر ماهواره ای محدوده اطراف شهر علامرودشت و آمار جمعیت آن در سرشماری 1335 و 1385 آورده شده است. باید به این نکته توجه داشت که شهر علامرودشت فعلی در سال 1335 شامل روستای چاه‌عینی (497 نفر) و روستای علامرودشت (74 نفر) بوده است.

مدتی پیش در شهر علامرودشت شاهد تغییر جهت قبله و تعیین جهت دقیق آن بودیم. جهت دقیق قبله در شهر علامرودشت در امتداد زاویه 245.50 درجه از شمال (در جهت حرکت عقربه های ساعت) می باشد که با جهت سابق قبله که اکثر مساجد شهر و نیز معابر، ساختمانها و... در راستای آن ساخته شده حدود 25 درجه اختلاف دارد.  جهت سابق قبله در امتداد زاویه تقریبی 220 درجه از شمال جغرافیایی واقع بوده است. با توجه به فاصله 1500 کیلومتری شهر علامرودشت از خانه کعبه (به صورت خط مستقیم) و سینوس زاویه 25 درجه (میزان اختلاف جهت قبله واقعی و قبله سابق)، میزان انحراف از کعبه به حدود 630 کیلومتر می رسد!!! یعنی امتداد قبله سابق از 630 کیلومتری جنوب شرق مکه می گذرد. البته به این نکته نیز باید توجه داشت که در عمل و در حالت عادی ایستادن کاملا درست به سمت کعبه و مسجدالحرام و حتی شهر مکه تقریباً غیرممکن است، زیرا فقط 1 درجه انحراف از امتداد صحیح، باعث انحرافی در حدود 26 کیلومتر نسبت به کعبه خواهد شد. البته این ارقام با توجه به فاصله 1500 کیلومتری علامرودشت و کعبه صادق می باشد و هرچه فاصله یک محل نسبت به کعبه بیشتر شود، میزان انحراف نیز بیشتر خواهد شد.

برای تعیین جهت قبله راههای مختلفی وجود دارد (مثل نصب شاخص در ظهر 7 خرداد و تعیین جهت قبله از امتداد سایه شاخص) ولی با استفاده از سیستم موقعیت یاب جهانی (GPS) می توان به راحتی جهت قبله  و میزان انحراف آن از سمت شمال جغرافیایی را به طور دقیق مشخص و محاسبه نمود. همچنین یکی دیگر از راهها، استفاده از نرم افزار گوگل ارت می باشد که با رسم یک خط مستقیم از کعبه به هر نقطه می توان قبله را به طور دقیق مشخص نمود. 

در تصویر زیر جهت صحیح قبله با ترسیم خط مستقیم از کعبه و جهت سابق آن در شهر علامرودشت با استفاده از تصویر ماهواره ای گوگل ارت نشان داده شده است.

برای مشاهده سریع و دقیق جهت قبله به صورت آنلاین و با امکان زوم و مشاهده نقاط دلخواه می توانید از سایت مرکز مطالعات و پژوهش های فلکی- نجومی استفاده کنید.  این سایت نیز از تصاویر ماهواره ای گوگل استفاده می کند. برای مشاهده جهت قبله در علامرودشت نام "علامرودشت" (به صورت فارسی یا انگلیسی) را در کادر جستجو وارد کرده و Enter کنید. در بالا و سمت راست نقشه، "Hybrid" یا "Sattelite" را انتخاب کنید. امکان بزرگنمایی، جابجایی و مشاهده جهت قبله روستاها و سایر نقاط نیز وجود دارد. فاصله تا کعبه، مختصات جغرافیایی و میزان انحراف جهت قبله نسبت به شمال جغرافیایی (در امتداد حرکت عقربه های ساعت) نیز برای هر محل نمایش داده می شود.

عکس های من در سایت Panoramio

تصاویر علامرودشت در سایت Panoramio

عکس های منطقه علامرودشت در Google Earth

این تصاویر شامل عکسهایی است که در سایت پانورامیو آپلود شده و در نرم افزار گوگل ارت قابل مشاهده است. لینک بالا مربوط به Google Map است که همانند گوگل ارت امکان زوم و مشاهده سایر نقاط کره زمین نیز در آن وجود دارد.

مشاهده و دانلود نقشه توپوگرافی بخش علامرودشت با کیفیت بالاتر

***برای دیدن نقشه های زير، روی آنها كليك كنيد***

بخش علامرودشت در نقشه توپوگرافی 1:250,000 شیت بیرم (نمایش سه بعدی ارتفاعات)

بخش علامرودشت در نقشه توپوگرافی 1:250,000 شیت بیرم (نمایش ارتفاعات با منحنی میزان)

نقشه تصویری شهر علامرودشت

امتداد کوه‌هاي زاگرس چین خورده به ناحيه علامرودشت امتداد يافته است و اين دشت را در ميان گرفته است. این کوه ها از مجموعه تاقدیس ها و ناودیس ها تشکیل شده است و حاصل چین خوردگی ناشی از حرکت شبه قاره عربستان به سوی فلات ایران و انباشتگی رسوبات آهکی، ماسه سنگی و رسی است. كوه‌های علامرودشت مانند بیشتر ارتفاعات و چین خوردگی های زاگرس چین خورده (زاگرس خارجی) دارای روند شمال غرب- جنوب شرق است. مواد تشكيل دهنده این کوه ها عمدتاً آهك، مارن، گچ و ماسه سنگ است.

ارتفاعات علامرودشت عبارتند از:

کوه هاي شمالي:

کوه های شمال شرقی، شمالی و شمال غربی علامرودشت را کوه های«تنگ خور» و «هوا» (شمال شرق و شمال) و قسمت شرقی کوه «پازنان» (شمال غرب) تشکیل می دهند.

کوه تنگ خور(Tang-e-khur) با ارتفاع 1472 متر، از طرف غرب به کوه هوا و از طرف شمال شرقی به کوه مَز متصل است و شهرستان خنج را در شمال از بخش علامرودشت و دهستان فداغ در جنوب جدا می سازد.  آبادی های «خلیلی»، «پشت پری»، «گود بُگُر»، «خشتی»، «گهلویه» و «ابوحنا» در دامنه جنوبی این کوه قرار دارند. میدان گازی «شانول» در این کوه واقع است.

کوه هوا (Hava) با ارتفاع 1610 متر در شمال روستای وردوان واقع شده است. رودخانه علامرودشت از دامنه جنوبی این کوه می گذرد. روستاهای «ابوحنا»، «پُرزی»، «برکه سفید»، «وردوان»، «هرارسفید» و «سَمَنتوج»  در دامنه جنوبی و روستاهای «محمله» و «زنگویه» در دامنه شمالی این کوه واقع شده اند. این کوه که میدان گازی «هُما» در آن واقع است، توسط جاده علامرودشت- خنج از کوه تنگ خور جدا می شود.

کوه هوا (سمت راست) و کوه پازنان (سمت چپ) شمال غرب بخش علامرودشت (روستای بلبلی)

کوه های جنوبي:

رشته كوه جنوبی علامرودشت كه سرشار از منابع طبيعي و زيرزميني همچون گياهان داروئي، گاز و ... مي‌باشد، به صورت ديواري عظيم و صعب العبور، دشت علامرودشت را در شمال از دشت لامرد در جنوب جدا می­كند. اكثر روستاهاي علامرودشت به صورت نواري ممتد در دامنه شمالي اين کوه قرار گرفته است. میدان گازی وراوی نیز در این کوه واقع شده است.

كوه جنوبي علامرودشت به صورت رشته طويلي مركب از كوه‌هاي «ظالمي»، «لنگه آسيايي»، «نر»، «شكردان»، «تخته سروه ديوان»، ، «بَسرو» و «كلات مروري» به طول 124 و عرض 4 تا 8 كيلومتر از مغرب روستاي «شلدان» شروع شده و به سمت جنوب شرقي تا روستاي «پاقلات» امتداد مي‌يابد و مناطق علامرودشت و بيرم را در شمال از مناطق گله دار، مهر، وراوي، لامرد و اشكنان در جنوب جدا مي‌سازد.

کوه ظالمی (Zalemi)  در جنوب روستای «ظالمی» و شمال روستای «اسیر» واقع شده است و قسمت غربی رشته کوه علامرودشت را تشکیل می دهد. به علت دشواری عبور کاروان، این کوه را به این اسم نامگذاری و ضرب المثل کرده اند.

كوه نر (Nar) با ارتفاع 1670 متر در جنوب شهر علامرودشت واقع شده و از طرف جنوب شرقي به كوه لنگه آسيايي و به رشته كوه علامرودشت متصل مي‌گردد. رودخانه علامرودشت به موازات دامنه شمالي اين كوه عبور مي‌كند. در برخی موارد عنوان کوه نر به تمام قسمت های رشته کوه جنوب علامرودشت اطلاق می شود.

كوه لنگه آسيايي (Lengehasiyaei) با ارتفاع 1816 متر بلندترين كوه از رشته كوه‌هاي علامرودشت و مرتفع ترین نقطه شهرستان لامرد محسوب مي‌شود. مرتفع ترین نقطه این کوه بین روستاهای دهنو و چاه کور واقع شده است.

كوه شكردان (Shekardan) با ارتفاع 1078 متر در جنوب روستاي خيرگو واقع است. اين كوه از طرف شمال غربي به كوه علامرودشت و كوه لنگه آسيايي و از سمت جنوب شرقي به كوه تخته سروه ديوان متصل است و يكي از كوه‌هاي فرعي رشته كوه علامرودشت را تشكيل مي‌دهد.

كوه تخته سروه ديوان (Takhteh-ye-sorouh-divan) با ارتفاع 1033 متر در جنوب روستاي احشام قرار دارد. اين كوه از طرف شمال غربي به كوه شكردان و از جنوب شرق به كوه بسرو متصل است و يكي از كوه‌هاي فرعي رشته كوه علامرودشت را تشكيل مي‌دهد.

كوه بسرو (Basru) با ارتفاع 1057 متر در جنوب روستاي پهرست واقع شده است. اين كوه از طرف شمال غربي به كوه تخته سروه ديوان و از طرف مشرق به كوه كلات مروري متصل است و يكي از كوه‌هاي رشته كوه علامرودشت را تشكيل مي‌دهد. بخش بيرم در دامنه شمالي و بخش اشكنان در دامنه جنوبي اين كوه واقع است.

رشته كوه علامرودشت از انتهاي جنوب شرقي به وسيله راه ارتباطی بيرم به اشكنان از كوه گاوبست جدا مي‌شود.

کوه نر

دشت علامرودشت از نظر هواشناسي جزء رژيم رطوبتي خشك و رژيم حرارتي حرارتي گرم طبقه­ بندي شده است.‌ از ويژگی‌‌‌های اقليمی ‌اين منطقه، بارندگي ساليانه اندك همراه با توزیع و پراكنش نامنظم در طول سال و تفاوت زياد مقدار باران هر سال نسبت به سال ديگر، درجه حرارت بالای سالانه، تغييرات زیاد درجه حرارت روزانه، ماهانه و سالانه و همچنين بالابودن پتانسيل تبخير و تعرق است.

در منطقه علامرودشت دو فصل زمستان کوتاه و تابستان طولانی حاکم است. فصل زمستان در این منطقه از اواسط آذر تا اواسط اسفند است. در این فصل کمربند پر فشار جنب حاره به سمت استوا عقب نشینی می کند و برای مدتی کوتاه فرصت صعود هوا و امکان بارش فراهم می­شود. منطقه علامرودشت بیشترین مقدار بارش سالانه را در همین فاصله زمانی (ماه­های سرد سال) دریافت می­کند.

منبع اصلي رطوبت منطقه علامرودشت، ناشي از جريان‌‌‌هاي مرطوبي است كه عمدتاً منشأ مديترانه‌اي داشته و مسير حركت آن‌‌‌ها عموماً و عمدتاً از غرب به شرق است. در زمستان باد‌‌های غربی تحت عنوان باد‌‌های مديترانه‌ای از سمت شمال غرب به منطقه علامرودشت می‌وزند. باد‌‌های غربی با عقب نشينی پرفشار جنب حاره همراه هستند و با خود سيکلون‌‌‌های مديترانه­ای را به همراه می‌آورند.‌ اين سيکلون‌‌‌ها با جذب رطوبت بيشتر از خليج فارس و پس از برخورد به ارتفاعات زاگرس باران‌های زمستانه را در‌اين منطقه به وجود می‌آورند. جبهه‌‌‌هاي مرطوب پس از تخلیه رطوبت خود توسط باد‌‌هاي غربي به سمت شرق حركت مي‌كنند.

از آنجا كه منطقه علامرودشت در جنوب شرق سلسله جبال زاگرس قرار دارد، بديهي است كه جبهه‌هاي مرطوب مديترانه‌اي پيش از ورود به منطقه بخشي از رطوبت خود را از دست داده و يك كاهش نسبي در ميزان بارندگي از غرب به شرق ملاحضه مي‌شود. علاوه بر جبهه مذكور، جبهه جنوبي کم فشار سودانی كه از درياي سرخ نشأت گرفته و پس از عبور از درياي عمان و خليج فارس با جهت شمال غربی و غربی به منطقه مي رسد نيز سبب مقداري از بارندگي‌هاي اين منطقه مي‌شود. همچنین نفوذ توده‌‌‌های هوای گرم و مرطوب موسمی ‌از سمت اقيانوس هند كه از شرق وارد منطقه مي‌گردند در تابستان سبب نزول باران‌هاي پراكنده‌اي مي‌شود كه در زبان محلي «خَمينه» ناميده مي‌شود. بی­ثباتی، بی­قاعدگی، ناگهانی بودن و رگباری باريدن از مشخصات این باران­هاست. به طور كلي مجموعه عملكرد جبهه­هاي رطوبتي سبب ايجاد يك منطقه خشك و كم باران در علامرودشت شده است. ميانگين بارندگي ساليانه معادل 2/268 ميلي‌متر در يك دوره آماري 20 ساله گزارش شده است. بخش عمده بارندگي ساليانه در ماه‌هاي آذر تا فروردين ماه نازل مي‌شود. به طوري كه 70 درصد از كل بارندگي ساليانه در ماه‌هاي دي و بهمن وقوع مي‌يابد. آمار موجود نشانگر وقوع حداكثر بارندگي در بهمن ماه است.

فصل تابستان با 3 درصد و زمستان با 65 درصد از كل بارندگي ساليانه به عنوان خشك‌ترين و مرطوب‌ترين فصول سال معرفي گرديده‌اند. ماه­هاي تابستان و اواخر بهار و اوايل پائيز كه از بارندگي كمتري برخوردار هستند، از ماههاي خشك منطقه محسوب مي­شوند.

معمولاً اين منطقه از هر 10 سال، سه سال با خشک‌سالي مواجه است و نامنظم بودن بارندگي از ويژگي‌‌‌هاي آب‌و‌هواي اين منطقه است. براي مثال در حالي‌که در سال‌‌‌هاي زراعتي 72-71 و 75- 74 ، منطقه علامرودشت بيش از 675 ميلي‌متر بارندگي داشته است، در سال‌‌‌هاي 73-72 و 79-78 کمتر از 113 ميلي‌متر باران نازل شده است.

 با گذر فصل زمستان، از اواسط فروردین ماه با جابجایی کمربند پر فشار جنب حاره ای و استقرار آن روی منطقه، فصل طولانی تابستان با کاهش و قطع بارندگی و افزایش دما شروع می­شود. حاکميت پرفشار جنب حاره با نزول توده‌‌‌های مستمر هوای گرم و خشک همراه است.‌ اين ويژگی مانع هر نوع صعود هوا و عدم امکان فرايند تراکم و در نتيجه، قطع نزولات جوی می‌شود. در موارد استثنايی سيکلون‌‌‌های پر قدرت مديترانه‌ای که به منطقه نفوذ می‌کنند، با صعود محدود خود، بارش‌‌‌های رگباری زودگذری را ‌ايجاد می‌کنند.

علت اصلي گرماي طاقت فرساي منطقه علامرودشت و ساير مناطق جنوبي كشور، استقرار سيستم پرفشار جنب حار‌‌ه‌اي آزور در جنوب كوه‌‌هاي البرز و صاف بودن آسمان است كه اجازه مي‌دهد پرتو‌‌هاي نسبتاً عمود و گرم خورشيد به سطح زمين برسد و سطح زمين هم در بيشتر نقاط به دليل شوره­زار و ماسه­زار بودن و نداشتن پوشش گياهي و نهايتاً پايين بودن گرماي ويژه زودتر گرم شود. همچنین می­توان از ارتفاع کم منطقه علامرودشت (ارتفاع متوسط 450 متر) به عنوان یکی دیگر از عوامل گرمای این منطقه نام برد.

گاهي اوقات در تابستان بر اثر نفوذ آب و هواي مرطوب خليج فارس، رطوبت هوا بالا رفته و هواي شرجي و طاقت فرسا را به وجود مي‌آورد. دمای بالا همراه با رطوبت زیاد موجب بروز هوای شرجی می شود. بالا بودن نم نسبی در حد اشباع حاصل از شدت تبخیر آب های گرم خلیج فارس و حاکمیت کمربند پر فشار جنب حاره که مانع صعود و ریزش باران می گردد، توأماً موجب تراکم بخار آب در سطح زمین و بروز هوای آزار دهنده و خفقان آور شرجی می شوند.

حداكثر و حداقل مطلق سالانه درجه حرارت معادل 41 و 1/6 درجه سانتي‌گراد و متوسط درجه حرارت سالانه معادل 2/24 درجه سانتي‌گراد برآورد گرديده است. حداكثر متوسط درجه حرارت در تير ماه مي‌باشد. البته گاه درجه حرارت مطلق در فصل تابستان از 45 درجه سانتي‌گراد نيز مي‌گذرد.

بالاترين درجه حرارت مربوط به ماه­هاي تير و مرداد (جولاي و اوت) و پائين­ترين درجه حرارت مربوط به ماههاي آذر و دي (ژانويه و دسامبر) مي­باشد.

ميزان تبخير ساليانه منطقه علامرودشت بين 2867 تا 3704 ميلي‌متر متغير است و حداكثر آن مربوط به فصل تابستان در ماه تير است. وجود بادهاي فصلي و محلي نيز به درجه خشكي اين منطقه افزوده، به طوري كه هر چه شدت وزش باد شديدتر باشد، به همان اندازه تبخير و تعرق سريع­تر انجام مي­گيرد و خشكي محيط بيشتر مي­شود. مقایسه بین میزان تبخیر سالیانه (بين 2867 تا 3704 ميلي‌متر) و میزان بارش سالانه (بين 6/184 تا 4/306 ميلي‌متر)، نشان دهنده تفاوت فاحش بین میزان تبخیر و میزان بارندگی و خشکی شدید در منطقه است.

باد‌‌هاي منطقه عمدتاً دارای جهت شرقي- غربي هستند. وزش سريع‌ترين باد‌‌ها با سرعت 30 متر در ثانيه ( معادل 108 كيلومتر در ساعت) در شهريور اتفاق افتاده است كه نشانگر بالا بودن سرعت باد است. متوسط سرعت سريع‌ترين باد‌‌هاي منطقه معادل 7/17 متر در ثانيه (معادل 64 كيلومتر در ساعت) برآورد گرديده است.

پیش بینی شش روزه هوای علامرودشت

بررسي­های زمین­ شناسی و سنگ­ شناسی (ليتولوژي) منطقه علامرودشت در رابطه با تأثير آن‌‌ها بر آب‌هاي زیر­زمینی نشان می­دهد كه اصولاً تشكيلات زمين‌شناسي علامرودشت از نظر كمّي‌ و كيفي براي منابع آب زیر­زمینی نامطلوب مي‌باشند. سازند‌‌هاي غني از گچ و نمك مثل سازند گچساران، در حال حاضر داراي رخنمون‌‌‌هاي ناچيزي بوده كه بيانگر اين موضوع است كه طي ساليان متمادي سنگ‌هاي اين سازند دچار انحلال و فرسايش شده و همراه با حركت آب‌هاي سطحي وارد دشت‌‌‌هاي مجاور گرديده اند؛ بنابراين آنچه كه در دشت علامرودشت رسوب نموده، غني از تركيب نمك (NaCl)، گچ و ساير تركيباتي بوده كه كيفيت خاك و آب را پايين آورده و آن را شور مي‌نمايد.

کیفیت آب­های زیر­زمینی منطقه علامرودشت به جز در چند جای محدود، عمدتاً نامطلوب بوده و از کیفیت پایینی برخوردار می­باشد. وجود نهشته­ های مارنی، پابده گوربی ، گچی و نمکی گچساران و رسوبات مارنی میشان و آغاجاری به عنوان منشأ اصلی خرابی کیفیت آب در منطقه مطرح می­باشد. همچنين وجود سازند‌‌های دانه‌ريز و مارن‌‌‌های قابل انحلال مانند مارن‌‌‌های گروه فارسی و همچنين مجزا بودن سفره‌‌‌ها و تبخير سطحی آب‌ها باعث کلروره شدن قسمت اعظمی‌ از آب منطقه شده است.

به طور كلي نامطلوب بودن و غنی نبودن سفره هاي آب زیر­زمینی در منطقه علامرودشت مربوط به استقلال آنها و جنس و ضخامت آبرفت و کمبود بارندگي ساليانه و تبخير سطحي زياد در دشت مي‌باشد.

عمق سفره­های آب در حاشیه ارتفاعات زیاد بوده و به بیش از 35 متر می­رسد اما در نواحی مرکزی و انتهای دشت، با توجه به بالا بودن سنگ کف، سطح سفره­های زیر زمینی بالا آمده و به سطح زمین نزدیک­تر می­شود. کاهش ارتفاعات از دامنه کوه­ها به سمت دشت و در مقابل افزایش ارتفاع سنگ کف به سمت مرکز دشت باعث ایجاد این وضعیت گردیده است.

جهت عمومی‌جريان‌‌‌های آب زیر­زمینی منطقه علامرودشت در امتداد شمال غربی- جنوب شرقی و هم امتداد با محور چين خوردگی‌‌‌های زاگرس می‌باشد.

رودخانه علامرودشت در حال حاضر نقش عمده­ای در تغيير کمّی و كيفي آب‌هاي زیر­زمینی دارد. رودخانه علامرودشت به عنوان زهکش و مسيل اصلي موجود در مركز دشت، گذشته از اين كه باعث خروج جريان‌هاي سطحي از دشت می­گردد، در مركز دشت به حالت زهكشي عمل نموده و مقداري از آب زیر­زمینی را نیز از سفره­ های زیر­زمینی زهكشي كرده و از حوضه آبخیز علامرودشت خارج مي‌نمايد.

قنات روستاي وردوان

منابع آب کشاورزي در سطح منطقه عمدتاً از 300 حلقه چاه سطحي (آبرفتي) است که عمق متوسط چاه‌هاي کشاورزي 30 متر مي‌باشد و 8 رشته قنات و چشمه فعال نيز در منطقه و کوهپايه‌هاي اطراف وجود دارد.

از مهم ترین مسائل و مشکلات آب های زیر­زمینی علامرودشت، علاوه بر شور شدن آن­ها، مسئله افت دائمی سطح آب زیر­زمینی است. از عوامل مؤثر در بروز این مشکل می­توان عدم تجدید سفره­های زیرزمینی به علت خشکسالی­های پیاپی، حفر چاه­های متعدد و برداشت بی­رویه از منابع آبهای زیرزمینی، اتلاف و هدر رفتن زیاد آب به ویژه در بخش کشاورزی و... را نام برد.

رودخانه فصلي علامرودشت جزيي از زير حوضه «مُند» است كه اين زير حوضه نيز بخشي از حوضه آبريز خليج فارس و درياي عمان محسوب مي‌شود. رودخانه علامرودشت بزرگ‌ترين و طولاني‌ترين رودخانه فصلي شهرستان لامرد مي‌باشد كه در شمال شرق مركز شهرستان لامرد جريان دارد و طول آن در حدود 220 كيلومتر و حوضه آبريز آن حدود 2606 کيلومتر مربع، دهستان‌هاي «صحرای باغ»، «فداغ»، «چاهورز»، «خيرگو»، «علامرودشت» و منطقه «دارالميزان» از بخش «اسير» را در بر مي‌گيرد.

حوضه آبخيز رودخانه علامرودشت در محدوده طول جغرافيايي 52 درجه و 15 دقيقه تا 54 درجه و 20 دقيقه شرقي و عرض 27 درجه و 20 دقيقه تا 28 درجه و 10 دقيقه شمالي در جنوب استان فارس و در فاصله 40 كيلومتري خليج فارس واقع شده است.

شيب عمومي حوضه از جنوب شرقي به طرف شمال غربي بوده (3-1 در هزار) و ارتفاع متوسط آن حدود 500 متر از سطح دريا مي‌‌باشد.

حوضه آبخیز رودخانه علامرودشت به طول تقريبي 230 كيلومتر و عرض متوسط 22 كيلومتر از منطقه هورمود (شرقي‌ترين قسمت حوضه، واقع در دهستان صحرای باغ لارستان) شروع و تا منطقه دولت‌آباد (محل اتصال رودخانه علامرودشت به رودخانه مُند با ارتفاع 190 متر از سطح دریا) كشيده شده و شاخه اصلي رودخانه علامرودشت نيز در همين مسير و در امتداد جنوب شرقي به شمال غربي به صورت فصلي و در مواقع بارندگي و وقوع سيلاب، جريان دارد.

حوضه آبخیر رود علامرودشت در تصویر ماهواره لندست LANDSAT

رودخانه فصلي علامرودشت در ابتدا دو شاخه بوده که شاخه اصلي آن (شاخه فداغ) از كوه پردي در جنوب لار با ارتفاع 2230 متر از سطح دريا شروع شده و يك شاخه فرعي نسبتاً بزرگ در 10 كيلومتري شرق شهر علامرودشت (اطراف روستای چاه­ کور با ارتفاع 445 متر) به نام شاخه بیرم (به طول تقریبی 81 کیلومتر) ‌به شاخه اصلي مي‌ريزد كه از شمال غربي كوه‌هاي «گاوبست» (با حداكثر ارتفاع 2165 متر) و كوه‌هاي «بصري» (با ارتفاع 1057 متر) واقع در حدود 13 كيلومتري جنوب غرب مركز بخش بيرم (حوالی روستاهای آبکنه و بالاده) از توابع شهرستان لارستان سرچشمه مي‌گيرد.

رودخانه علامرودشت در طول مسير خود (در دشت دارالمیزان)، رودخانه «چَك» را نیز دريافت مي‌كند. رودخانه چَك که از شاخه‌‌‌هاي رودخانه علامرودشت است، در شمال شرق مركز شهرستان كنگان جريان دارد. این رودخانه از كوه «برز شاوي» با ارتفاع 1290 متر واقع در حدود 18 كيلومتري جنوب شرق شهر «جم» سرچشمه مي‌گيرد  و با طول 33 کیلومتر در جهت جنوب به شمال جريان دارد. اين رودخانه پس از عبور از آبادي «چَك­ چَك» در نهايت به رودخانه علامرودشت مي‌ريزد.

منبع تغذيه رودخانه علامرودشت، نزولات جوي است و در جهت جنوب شرق به شمال غرب جريان دارد. شيب متوسط بستر آن كمتر از يك درصد است و در مناطق شور (يون كلر بيش از 500 ميلي گرم در ليتر)، مناطق كلروره سولفاته و سولفاته بي‌كربناته جريان دارد.

رودخانه علامرودشت با عبور از خط القعر دشت علامرودشت، از کنار روستاي بَلبَلي وارد دشت دارالميزان شده و دره جنوبی کوه پازنان را طی می‌کند و در آنجا روخانه چَك را دريافت مي‌كند و رو به سمت شمال از طريق تنگه باريک و کوهستاني سمنگان و دره خاوری کوه «سُرخان» وارد منطقه دژگاه شده و پس از يكي شدن با رود قره­ آغاج به سوی غرب جاری می‌شود.‌ اين رود در دامنه جنوبی «ماده کوه» با رودخانه شور دِهرم و رود «دشت پلنگ» مخلوط می‌شود و با نام رودخانه «مُند» وارد ناحيه­اي از خورموج به نام «شُنبه» می‌شود. رود مُند در‌ اين ناحيه به سوی شمال غربی روان می‌گردد و با رودخانه «باغان» در هم می‌آميزد.‌ اين رودخانه پس از عبور از ناحيه شُنبه، وارد منطقه «کاکی» می‌گردد و در‌ اين منطقه با رود «شور» خورموج  مخلوط شده و وارد منطقه «بردخون» می‌گردد و سرانجام در 56 کيلومتری جنوب خورموج (شمال غرب بردخون) به خليج فارس می‌ريزد.

رودخانه علامرودشت در انتهای دشت علامرودشت (غرب روستای سمنتوج)

بستر رودخانه علامرودشت بسيار متفاوت و متغير است. در ابتداي دشت‌‌‌هاي صحراي باغ و علامرودشت، بستر آن سنگي است و آب با نفوذ پذيري زياد و شيب تند وارد دشت مي‌شود. در دشت علامرودشت، بستر رودخانه معمولاً رسي و سيلتي بوده و آب با نفوذ پذيري کم و شيب ملايم (5/0 تا 2 در هزار) در جريان است. مجدداً در انتهاي دشت علامرودشت تا انتهاي دارالميزان، بستر رودخانه شني و سنگي است. با توجه به اينكه در سال‌‌‌هاي اخير حوضه آبريز اين رودخانه تخريب شده، درختان و بوته‌‌‌ها قطع شده و مراتع تخريب گرديده است، از يک طرف نفوذ پذيري حوضه کم و سيلاب زياد شده و رسوباتي که توسط اين رودخانه حمل مي‌شود، بسيار زياد مي‌گردد به طوري که در هنگام بروز سيلاب، آب به شدت گل­ آلود است. (مانند تصویر زیر)

در گذشته­اي نه چندان دور و پيش از وقوع سيلاب‌هاي مخرب سال 1371، رودخانه علامرودشت داراي يك بستر طبيعي به عرض تقريبي 4 متر و عمق 2 متر بوده است. سطح رودخانه تا عمق يك متري از رس و سيلت تشكيل شده و با پوشش گياهي مناسب، بستري نسبتاً پايدار و محكم تشكيل مي‌داد. بستر رودخانه و اراضي مجاور آن پوشيده از بوته‌‌‌هاي مرتعي و سدر و درختچه‌‌‌هايي نظير كورك و گزك و غيره بوده است و در هنگام جريان رودخانه، آب به آرامي و به صورت دشتمال در حدود ده كيلومتر تمام اراضي دشت علامرودشت را فرا گرفته و موجب احياي مراتع، آبياري ديمزار‌‌ها و تغذيه سفره‌‌‌هاي آب زير­زميني مي‌گرديد. اين امر موجب سرسبزي و خرمي ‌دشت و مايه رونق كشاورزي و دامپروري بوده است. ولي وقوع سيلاب‌هاي چند سال اخير باعث شده تا عرض رودخانه به 100 متر و عمق آن حتي به 10 متر نيز رسيده و باعث خسارات فراواني گرديده است. از جمله مسائل و مشکلات مهمی که رودخانه علامرودشت در سال­های اخیر به بار آورده است، مسئله فرسایش شدید اراضی اطراف رودخانه است که به صورت تهدیدی جدی، باعث تخریب زمین­های کشاورزی دشت گردیده است. بهره ­برداری نادرست از منابع محیطی به عنوان عامل اصلی این مسئله به همراه عوامل طبیعی، باعث گردیده تا هر ساله شاهد از دست رفتن مساحت زیادی از اراضی زراعتی منطقه باشیم، به گونه­ای که حتی زمین­هایی که در فاصله نسبتاً زیادی از رودخانه واقع شده­ اند نیز در معرض تخریب ناشی از پیشروی فرسایش قرار دارند. (تصویر زیر)

 منطقه علامرودشت در محدوده چين خوردگي‌‌‌هاي ملايم زاگرس واقع گرديده و بدين لحاظ طبقات سنگي ارتفاعات آن از نظم نسبتاً كاملي برخوردار است. اين دشت از نوع دشت‌‌هاي آبرفتي باز محسوب مي‌شود و به صورت ناوديسي بوده كه توسط ارتفاعات تاقديس شكل، از شمال و جنوب محدود گرديده است.

منطقه علامرودشت در قسمت فارس ساحلي (Coastal Fars) واقع شده و بخشي از زون زمين‌ساخت زاگرس چين خورده است كه تشكيلات‌‌ موجود در آن عموماً داراي ساخت زمين‌شناسي ساده و ملايم بوده و به صورت مجموعه‌اي از ناودیس­ها و رشته تاقديس‌هاي نزديك و به هم فشرده با سطح محوري معمولاً قائم و جهت شمال غربي- جنوب شرقي (هم جهت با روند عمومي ‌زون زاگرس) گسترده شده­اند.

تاقديس‌‌هاي مختلفي از نظر زمين‌شناسي در منطقه علامرودشت موجود مي‌باشد كه هر كدام از لحاظ شناخت، مهم مي‌باشند. نيرو‌‌هاي تكتونيكي و اثرات آن‌‌ها بر شكل­گيري اين تاقديس‌‌ها، تغييرات بعدي آن‌‌ها در اثر گسل‌‌ها و درزه‌‌‌ها و عوامل فرسايشي، در شكل­گيري منطقه سهم عمد‌‌ه‌اي داشته­اند.

تشكيلات زمين‌شناسي حوضه آبخيز علامرودشت به ترتيب قدمت شامل سري‌‌‌هاي هرمز تا رسوبات عهد حاضر مي‌باشد.

سازند‌‌‌هاي زمين­شناسي منطقه علامرودشت عبارتند از سازند‌‌‌هاي ميشان، گچساران، پابده‌گوربي، آغاجاري، بختياري و آسماري جهرم.

قديمي‌ترين سازند منطقه شيل هاي پابده‌گوربي و جوان‌ترين سازند نيز كنگلومراي بختياري است.

نزديك‌ترين گسل به منطقه علامرودشت و عمده‌ترين گسل منطقه لامرد، گسل غربي لار است كه به صورت يك گسل راست‌گرد گزارش شده است. اين گسل داراي روند تقريباً شمالي- جنوبي بوده وطول آن حدود 800 كيلومتر است. سن آن به پيش از دوران چهارم زمين­شناسي مي‌رسد و ميزان زمين‌لرزه اين گسل، 3/7 ريشتر برآورد گرديده است. اين گسل به صورت مستقيم بوده و علاوه بر جابجايي قائم دارای جابجايي افقی نيز می‌باشد. گسل غربی لار در دوره‌ی کواترنر فعال بوده و هنوز نيز گاهگاهی پی حرکت‌‌‌هايي رخ می‌دهد که زمين لرزه‌‌‌هايي را سبب می‌شود.

خاك‌هاي حوضه آبخيز علامرودشت متأثر از سازند زمين شناسي احاطه كننده آن مي‌باشد. خاك منطقه علامرودشت داراي بافت نيمه سنگين تا سنگين متشكل از رس و سيلت بوده كه ميزان رس در سطح بيشتر از عمق مي‌باشد. بافت خاك از غرب به شرق و از كوهپايه به مركز دشت سنگين‌تر مي‌شود. به عبارت ديگر خاك‌ها در محدوده غرب علامرودشت داراي سنگ‌ريزه و شن فراوان مي‌باشد در حالي كه در شرق منطقه بافت خاك عمدتاً لومي (Loam) و در برخي لايه‌هاي سطحي لوم شني (Sandy Loam) مي‌شود. ميزان املاح مخصوصاً سديم در خاك زياد و به تدريج در اعماق كاهش مي‌يابد. در دشت علامرودشت با پيشروي از غرب به شرق، ميزان رس خاك افزايش مي‌يابد و بافت خاك‌‌‌ها بيش‌تر تمايل به لومي‌رسي ((Clay Loam دارند كه بر ميزان و غلضت املاح نيز افزوده مي‌گردد.

ميزان مواد آلي در خاك‌‌‌هاي علامرودشت بين 5/0 تا 2 درصد متغير است. بيشترين مقدار ماده آلي در لايه سطحي خاك وجود دارد و به مرور با افزايش عمق خاك از ميزان ماده آلي كاسته می­شود. به طور كلي تغييرات ميزان مواد آلي در خاك منطقه پايين است كه اين امر مي‌تواند در عدم بهبود ساختمان خاك مؤثر باشد. در واقع يكي از خصوصيات خاك‌‌‌هاي مناطق خشك، كمبود مواد آلي است كه اين امر در منطقه علامرودشت نيز مشاهده مي‌شود.

خاك زراعي دشت علامرودشت شامل مخروط ‌افكنه‌‌‌هاي واقع در دامنه‌‌‌ها و خاك‌‌‌هاي دشت آبرفتي است كه در زير مخروط ‌افكنه‌‌‌ها قرار مي‌گيرند. مخروط‌ افكنه‌‌‌ها كم­عمق تا عميق همراه با سنگريزه، قلوه­سنگ و سنگ‌هاي كوچك و بزرگ مي‌باشند. در حالي كه خاك‌‌‌هاي دشت آبرفتي بدون سنگريزه داراي شيب ملايم، پستي و بلندي كم و اغلب مطبق مي‌باشند. بافت خاك در اين واحد فيزيوگرافي ابتدا متوسط و به طرف دشت سنگين­تر مي‌شود.

شوري خاك در حوضه آبخيز علامرودشت به نسبت انواع خاك‌ها متغير است. در اين منطقه خاك‌ غير شور، خاك با درجه شوري بسيار كم تا خاك با درجه شوري بسيار زياد يافت مي‌شود كه اين اختلاف در ميزان شوري خاك به عوامل متعددي از قبيل نوع عناصر موجود در خاك، محل واقع شدن خاك، استفاده يا عدم استفاده از خاك در كشاورزي، شستشو يا عدم شستشوي خاك توسط آب‌هاي جاري و... بستگي دارد. در مناطقي كه كشت ديم رواج دارد، آبشويي لايه سطحي باعث كاهش شوري خاك مي‌گردد ولي در مناطقي كه خارج از محدوده سيلاب واقع شده است، ميزان نمك در لايه سطحي بيشتر بوده و بالا آمدن نمك سبب تمركز بيشتر نمك در لايه سطحي خاك مي‌گردد كه هر سال بر ميزان آن افزوده مي‌شود. در قسمت مرکزی دشت که سطح آب زيرزمينی بالا می‌باشد، به علت تبخير زياد (متجاوز از 3500 میلی­متر در سال) مقداری از املاح موجود در آب‌های زيرزمينی در اثر خاصيت مویینگی به سمت بالا حرکت نموده که علاوه بر شور نمودن خاک، به وسيله‌ی جريانات سطحی و زه آب‌ها به رودخانه تخليه می‌شود و سبب غني شدن خاكهاي سطحي از لحاظ املاح و تبدیل آن­ها به خاكهاي شور می­گردد. همچنين وجود كوه­هاي آهكي و گچي‌ و نيز تبخير زياد در منطقه باعث افزايش املاح خاك و در نتيجه شوري بيش از حد گرديده است.

پوشش گياهی غالب در منطقه علامرودشت را گياهان بوته­اي، درختچه­هاي كوتاه قامت و علفي­هاي يك­ساله با پوشش پراكنده و غير متراكم تشكيل مي­دهند. بیشتر گیاهان منطقه از نوع گرمسیری و دارای برگ­های ریز و خاردار و با ریشه­های عمیق هستند.

گياهان شناسايي شده شامل گونه‌هايي مي‌باشد كه در مناطق بياباني و خشك با بارش متوسط ساليانه 150 تا 200 ميلي متر رشد مي­كنند.

در بسياري از نقاط منطقه، پوشش گياهي محدود به آبراهه­هاي حاصل از جاري شدن سيلاب­هاست. به دليل محدوديت ميزان رطوبت در اين منطقه، نمي­تواند پوشش گياهي متراكم شکل گیرد. هرچند ميزان متوسط بارندگي سالانه (268 ميلي‌متر) در منطقه علامرودشت نسبتاً خوب است، اما سودمندي اين بارندگي را بايد در پراكنش و توزیع منظم آن دانست كه شدت بالا و میزان کم بارندگي و پراكنش زمانی ناهمگن آن در منطقه و نیز تغییرات شدید سالانه آن، عامل مهم خشكي محيط و عدم سازگاري گونه‌‌‌هاي گيا‌‌هان غيربومي محسوب مي‌شود. به طور كلي اراضي منطقه علامرودشت شور و قليايي است كه خود محدوديتي جهت تراكم پوشش گياهي در منطقه ميباشد.

اساساً تراكم پوشش گياهي حدوداً از 30 سال قبل شروع به زوال و نابودي نموده و در اثر چراي بي­رويه دام و برداشت توسط مردم منطقه، مرتباً از ميزان پوشش گياهي كاسته شده است.

هر قدر که از ارتفاعات و دامنه‌‌‌ها به سوی پايکوه و نواحی پايين دست دشت پيش رويم به خاطر تغيير شرايط طبيعی با تغييرات مهمی‌در تراکم و نوع گونه‌‌‌های گياهی مواجه می‌شويم. بدين صورت که در پايکوه‌‌ها، مراتع از نوع گيا‌‌هان استپی متشکل از مراتع کوهستانی و جلگه­ای و دشتی به صورت بوته­زار‌‌های وسيع به چشم می‌خورد.

گيا‌‌هان مرتعي و بومي‌ در منطقه علامرودشت را می­توان به دو گروه تقسيم نمود: گيا‌‌هاني كه در مناطقي با شوري كم تا متوسط مي‌رويند و گيا‌‌هاني كه در مناطق شور و شوره­زارها مي‌رويند. مراتع منطقه علامرودشت از علوفه­ی بهمن، ریش پازن و کنگر (Cynara cordunculus) پوشیده است که در مناطق کوهستانی و کوهپایه­ای بیشتر بهمن می­روید. این گیاه پس از پایان فصل زمستان و گرم شدن هوا خشک می شود و رفت و آمد در آن مشکل می­شود. پوشش گياهی بوته­ای نيز شامل گيا‌‌هان استپی و بوته‌‌‌های فصلی مانند سلمه (Chenopodium sp.)، انواع گراس‌‌‌ها، کاروان کش‌‌‌ها، خارشتر (Alhaji camelarom)، شبدر وحشی، شب­بو (Cherianthus hortens) و ... می‌باشد. ویژگی بارز پوشش گیاهی منطقه علامرودشت همانند سایر مناطق جنوبی کشور، وجود درختانی چون نخل، کنار، کهور و گز (Tamarix sp.)می­باشد که در آب و هوای گرم و خشک جنوب، مدت­های طولانی دوام می­آورند.

به طور كلي در نقاط غربي و ارتفاعات حوضه آبخيز علامرودشت، گونه‌‌‌هاي درختي و جنگلي پراكنش دارند كه در قديم از تراكم نسبتاً خوبي برخوردار بود‌‌ه­اند. در ارتفاعات بالا در دامنه‌‌‌هاي شمالي و جنوبي حوضه آبخيز علامرودشت، بنه (Pistacia mutica)، در ارتفاعات پايين‌تر كلخنگ (pistacia khinjuk) و بادام كوهي (Amygdalus Scoparia) وجود دارد. علاوه بر این در ارتفاعات منطقه درختاني چون انجير‌كوهي، ريواس، گَوَن، زبان گنجشك، كيالك، آنغوزه و... مشاهده می­شود. در كوهپايه‌‌‌ها و دشت‌‌‌ها نیز درخت كنار (Ziziphus spina christi) مشاهده مي‌شود که درختی خودرو است. علاوه بر درخت کنار، درختچه­هاي كهور، استبرق، گز، خرزهره، ديشك، انار ابوجهل و... که با وضعیت اقلیمی و خاک منطقه سازگار هستند نیز یافت می­شود.

از گيا‌‌هان دارويی با ارزش می‌توان به آنغوزه، بابونه، سربرده، تلخه بيان، آويشن، خاكشير، پودنه، سياه دانه، نعناي كوهي، مورتهل، کريشک و... اشاره کرد.

درخت كنار (Ziziphus spina christi) از گونه های غالب گیاهی علامرودشت

تراكم پوشش گياهي و مراتع در علامرودشت ارتباط نزديك با منابع آب و مقدار ريزش­هاي جوي دارد. به طوري كه با شروع فصل بارندگي، دشت و دامنه كوه‌هاي علامرودشت سرسبز مي­شود و علاوه بر عرضه مناظر بدیع، منابع علوفه را در اختيار دامداران قرار مي­دهد. وجود مراتع در غرب علامرودشت باعث شده كه در گذشته، عشاير اين قسمت از منطقه علامرودشت را به عنوان منطقه قشلاق خود برگزينند. ولي با پايان يافتن فصل بارندگي و آغاز فصل طولاني گرما، مراتع و گیاهان به سرعت رو به خشكي مي‌رود و برخی از آن­ها به صورت گیاهان خاردار به مصرف غذایی دام ها می­رسد. به دليل نامنظم بودن ريزش‌هاي جوي، درصورت بروز خشك‌سالي و در نتيجه كمبود علوفه و مرتع، خسارات فراواني به دامداران وارد مي‌آيد.

یکی از موارد قابل ملاحضه در منطقه علامرودشت، تفاوت تراکم و نوع پوشش گیاهی و درختان موجود در دامنه­های کوه­های شمالی (دامنه جنوبی کوه هوا و تنگ خور) و کوه­های جنوبی (دامنه شمالی کوه نر) است، به طوری که دامنه شمالی کوه­ نر (واقع در جنوب دشت) دارای پوشش گیاهی به مراتب غنی­تر از دامنه جنوبی کوه­های تنگ خور و هوا (واقع در شمال دشت) می­باشد. این وضعیت به این دلیل است که چون کوه­های منطقه علامرودشت محوری تقريباً شرقی- غربی دارند، دامنه جنوبی کوهستان در تمام مدت روز گرما دريافت می‌کند، به همين سبب دما در دامنه جنوبی بالاتر و تبخير نيز در ‌اين دامنه شديدتر است. بنابراين رطوبت خاک در زمان کوتاهتری از دست می‌رود. شرايط دامنه جنوبی بر دوره زندگی و رويش گيا‌‌هان اثر می‌گذارد و در‌اين دامنه بيشتر گيا‌‌هان آفتاب دوست و گيا‌‌هانی که نياز کمتری به آب دارند، می‌رويند. برخلافِ دامنه جنوبی، دامنه شمالی در طول روز گرمای کمتری دريافت می‌کند و میزان تبخير در ‌اين دامنه کمتر است، در نتيجه مقدار آب بيشتر خواهد بود و خاک مدت زيادتری تحت تاثير آب قرار می‌گيرد. به همين دليل خاک دامنه شمالی از دامنه جنوبی ضخامت بيشتری دارد و در نتيجه پوشش گياهی دامنه شمالی کوه گسترده­تر و بيشتر از دامنه جنوبی می‌باشد. همان طور که گفته شد، تفاوت پوشش گياهی دامنه شمالی و جنوبی را می­توان به وضوح در کوه­های منطقه علامرودشت مشاهده کرد.

درخت سمنگ، انار شیطان (Tecomella undulata)، غرب روستای چاه کور

شكار بي رويه حيوانات در گذشته، ايران را از بسياري گونه‌‌‌هاي جانوري محروم ساخته و يا تعداد آن‌‌ها را تا سرحد انقراض كاهش داده كه اين امر شامل منطقه زاگرس نيز مي‌شود. منطقه علامرودشت نيز به عنوان قسمتي از زاگرس جنوبي در گذشته اي نه چندان دور، از تنوع جانوري در خور توجهي برخوردار بوده است و زيستگاهي مناسب براي انواع جانواران مناطق خشک و نيمه خشک محسوب مي شده، ولي به دليل افزايش جمعيت، گسترش سکونتگاه ها و به ويژه شكار بي‌رويه گونه هاي جانوري و عدم نظارت دستگاه هاي مسئول، متأسفانه نسل بسياري از آن‌‌‌ها منقرض شده است و بسياري نيز به طور محسوسي کمياب شده اند.

جانوران منطقه علامرودشت را مي‌توان در چند گروه شامل پستانداران، پرندگان، خزندگان، حشرات و دوزيستان دسته بندي نمود:

پستانداران: جانوران پستاندار منطقه شامل بز كوهي و پازن، قوچ و ميش، پلنگ، گرگ، كفتار، گونه ای از خانواده سمور به نام خدنگ، خارپشت، گونه های زیادی از جوندگان مانند موش های صحرايي، جوجه تيغي و گونه اي از خرگوش‌‌‌هاي ايران به نام Lopus capensis Cheybani كه مخصوص زاگرس است مي‌باشد. البته امکان دارد جانوري بسيار کمياب به نام کاراکال بين کوه هاي اسير (منطقه مشکاویز) و علامرودشت تا نواحي شرقي فارس وجود داشته باشد. تراکم اين جانور بسيار کم است و در کشورهاي ايران و هند وجود دارد و نسل آن در ايران به طور طبيعي در حال انقراض است. گروه سگ سانان علامرودشت شامل شغال و روباه شني است. از کفتار سانان هم مي توان به کفتار راه راه اشاره کرد که نسل آن در حال انقراض است.

یکی دیگر از پستانداران علامرودشت که بزرگترين پستاندار منطقه است ، گراز وحشي يا خوک وحشي است که از اين گونه ي نيمه بياباني فقط در مناطق جنوبي ايران و مناطقی در شمال کشور زندگي مي کند.

پرندگان: شامل كبوتر، كبك، كبوتر چاهي و كوهي، هدهد، عقاب، گوگر، قمري، درّاج، كلاغ، زاغ، هدهد، بلدرچين، بلبل، پرستو، سهره، گنجشك، تيهو، جغد، هوبره، شاهين و بسیاری از گونه های دیگر است. علاوه بر پرندگاني که در اطراف آب هاي منطقه و رودخانه علامرودشت در فصل هاي معيني ديده مي شوند؛ تعدادي ديگر از پرندگان مهاجر از گروه مرغ هاي دريايي، آبچليک ها، لک لک ها و کبوترهاي دريايي و نیز پرندگانی از قبيل پرستو، قباسوزک، سينه زرد، ليکو و... نيز در منطقه به چشم مي خورند.

خزندگان: اين رده از جانوران ، مارمولك، سوسمار، و مار را در بر مي‌گيرد.

ديمزراهاي علامرودشت در بهمن ماه

اخيراً با توجه به سياست دولت و نياز به دانه‌هاي روغني، كشت کلزا در منطقه رواج پيدا كرده و در سال زراعي86-85 حدود 40 هكتار كلزا در منطقه كشت شده است كه در تناوب با گندم در فصل زراعي پائيز كشت مي‌شود و عملكردي در حدود سه تن در هكتار داشته است.

مزرعه كلزا- روستاي چاه گزي

درختان موجود در منطقه علامرودشت به دو نوع تقسيم مي‌شود: درختان با ثمر و درختان بي‌ثمر. درختان با‌ثمر منطقه عمدتاً نخل است كه با توجه به وضع جغرافيايي و اقليمي علامرودشت، بهترين و مناسب‌ترين نوع درخت مي‌باشد. سطح زير کشت باغات منطقه که عمدتاً نخل مي باشد 320 هکتار مي‌باشد که از 320 هکتار باغات نخل موجود در منطقه، بيش از 150 هکتار آن ديم و 70 هکتار آن آبي مي‌باشد. از درختان بي‌ثمر منطقه درخت گز را مي‌توان را نام برد كه در گذشته‌اي نه چندان دور از چوب آن براي پوشش سقف منازل استفاده مي‌شده است. 

 دامداري هم اكنون در بسياري از روستاهاي علامرودشت، رواج دارد و هر خانواده با توجه به وضع مالي خود، چند رأس دام نگه‌داري مي‌كنند. پرورش دام به شيوه سنتي صورت مي‌گيرد كه اين موضوع علاوه بر كاهش بازدهي اقتصادي از نظر بهداشت محيط زندگي نيز آثار منفي و نامطلوبي به جا مي‌گذارد. براي چراي دام‌ها در فصول بهار و تابستان از مراتع طبيعي و در پائيز و زمستان از علوفه واقع در ارتفاعات و كوه استفاده مي‌شود. دام‌هاي اين منطقه شامل گاو، گوسفند و بز است. بيش‌ترين تعداد دام مربوط به روستاي «كهنويه» و كم‌ترين تعداد دام مربوط به روستاي «روگير قلعه حاجي» مي‌باشد. در قسمت غرب اين بخش، منطقه عشاير نشين وجود دارد كه هر ساله علاوه بر آمار فوق، مقدار زيادي دام به صورت سيار به منطقه وارد شده و پس از گذراندن دوران قشلاق به مناطق ييلاقي كوچ مي كنند. در حال حاضر 2 واحد پرواربندي بز و 8 واحد پرواربندي نيمه صنعتي گاو و گوساله در منطقه وجود دارد كه يك واحد آن گاو شيري و مابقي جهت توليد گوشت احداث شده‌اند.

برای مشاهده تصاویر ماهواره ای شهر علامرودشت و روستاهای منطقه و نقاط دیگر در سایت wikimapia روی لینک مربوطه کلیک کنید.

 (بدون نیاز به نصب نرم افزار Google Earth)

ابوحنا     امامزاده شاه فرج الله     انجیربند     برکه سفید     بلبلی     پرزی    تمرویه   

 چاه کور    چاه گزی    چهارطاق    حسین آباد    خشتی    خیرگو    دهنو    

رودخانه علامرودشت     روگیر تاج امیری    روگیر حاج محمدتقی    روگیر حسنی  

 روگیر قلعه حاجی    ززه   سمنتوج    سیدهاشمی    شاوران    شهر علامرودشت  

  ظالمی    غیب اللهی    قلعه سهراب     کتک    کمالی    کمپ ایثار    کهنویه 

   گل خرگ    گهلویه    مرکز تفکیک گاز کتک    مزرعه پلنگی     مزرعه حاجی آباد  

  مزرعه سیاه دانه (صیادان)    مزرعه فخرایی    مزرعه هرارسفید    ملایی   

 مهرآباد    وردوان

بیشتر عکسهای این پست را جهت جلوگیری از سنگین شدن وبلاگ و کند شدن لود آن حذف کردم. برای مشاهده عکس های بیشتر و جدیدتر به لینک زیر مراجعه کنید.(عکسها در چند صفحه است)

تصاویر علامرودشت در سایت Panoramio

جدول اطلاعات جمعيتي بخش علامرودشت بر اساس سرشماري 1385

 طول جغرافيايي : فاصله زاويه­ اي از نصف­النهار گرينويچ (شرقي)

عرض جغرافيايي : فاصله زاويه­ اي از خط استوا (شمالي)